Anahtar Parti İl Başkanı Elvan Öztürk, Türkiye–AB ilişkilerinde Gümrük Birliği’nin mevcut haliyle Türkiye açısından asimetrik ve sürdürülemez bir yapıya dönüştüğünü belirterek, “Türkiye kural koyucu değil, kural ithal eden konumuna itiliyor” dedi.
Anahtar Parti İl Başkanı Elvan Öztürk, AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmalarına Türkiye’nin eş zamanlı taraf olamamasının ticaret saptırıcı etki yarattığını; Türkiye’nin pazar kaybı ve rekabet dezavantajı yaşadığını vurguladı. Elvan Öztürk, Gümrük Birliği’nin kapsamının dar kaldığını; hizmetler, tarım, kamu alımları ve dijital ekonominin dışarıda bırakılmasının Türkiye’nin katma değer üretimini ve küresel değer zincirlerine entegrasyonunu sınırladığını ifade etti. Vize ve hizmet kısıtlarının da lojistik maliyetlerini büyüterek sürecin ruhuna aykırılık oluşturduğunu kaydetti.
Öztürk, AB’nin karbon düzenlemeleri ve yeşil dönüşüm standartlarının Türk firmalarına ilave maliyet getirdiğini; bunun geçiş süreleri, ortak finansman ve teknoloji transferi ile dengelenmesi gerektiğini söyledi.
AB’nin Brexit ve Rusya–Ukrayna savaşı sonrası yaşadığı güvenlik sıkışmasının Türkiye’yi stratejik hale getirdiğini belirten Öztürk, “Türkiye bu durumu fırsata çevirmeli; Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve müzakere başlıklarının canlandırılması için diplomatik kapasitesini artırmalıdır” dedi.
Öztürk, Anahtar Parti’nin Gümrük Birliği ile ilgili çözüm çerçevesini şu başlıklarda özetledi:
Asimetrik yönetişimin giderilmesi: Türkiye’nin AB ticaret politikası süreçlerine kurumsal ve bağlayıcı dahil edilmesi.
STA asimetrisinin bitirilmesi: AB’nin STA’larına Türkiye’nin otomatik/eş zamanlı taraf olmasını sağlayacak hukuki düzenleme veya dengeleyici araçlar.
Kapsam güncellemesi: Hizmetler, tarım, kamu alımları, dijital ticaretin Gümrük Birliği’ne dahil edilmesi.
Dinamik kazanımlar: Teknoloji transferi, verimlilik, ölçek ekonomisi ve katma değer artışını önceleyen entegrasyon.
Emek ve hizmet hareketliliği: Vize serbestisi ve profesyonel dolaşımın ekonomik entegrasyonun tamamlayıcısı olarak ele alınması.
Siyasileştirmeyi azaltma: Teknik-ekonomik zemine dönüş, entegrasyonun siyasi başlıklardan kurumsal ayrıştırılması.
Yeşil dönüşümde adil yük paylaşımı: Geçiş süreleri, ortak finansman, teknoloji transferi.
Yatırım öngörülebilirliği: Uyuşmazlık çözümü/tahkim ve hukuki öngörülebilirliğin güçlendirilmesi.